آداب و رسوم عید در شهر ما

عزیزم آرال جون  میخوام برات از رسوم عید تو شهرمون آذرشهر یا همون توفارقان بگم آخه امسال اولین عید که تو با مایی ماهم هر سال از تهران میریم شهرمون تا عید و کنار خانواده هامون باشیم.

تو شهر ما از اوایل اسفند خانومها به تدریج نظافت و خانه تکانی را شروع و تمام اسباب و اثاثیه خانه را شستشو و گردگیری میکنند تا سال جدید را در فضای پاک و بدون گرد و غبار شروع کنند. ( البته بگم  چون قراره ما زودتر بریم مامان بزرگ خونه تکونیشو زودتر شروع کرده تا وقتی تو رفتی دیگه کاری نداشته باشه ).

شهریار در مورد خونه تکونی مردم یه شعر قشنگی گفته :

بایرام اولوب ، قیزیل پالچیق ازللر

ناقیش ووروب ، اوتاقلاری بزرلر

طاقچالارا دوزمه لری دوزللر

قیز گلینین فیندیقچاسی حناسی

هوسله نر آناسی قایناناسی

یک هفته قبل از عید مقداری از غلات مانند گندم ، جو ، یا عدس را خیس کرده و بعد از جوانه زدن در ظرفهای مخصوص می ریزند تا رشد کرده و به صورت سبزه در آید. البته بعضی از خانومهای هنرمند این سبزه ها را بر روی کوزه ، عروسک ، پوست تخم مرغ ، تلخک و یا در طرفهای شکیل می رویانند . البته بگم من عاشق سبزه های عروسکی عمه ات هستم چون هر سال عمه کوچیکت سبزه رو رو عروسک درست می کنه.

آویختن دستمال یا شال در خانه ها ( باجا ساللاماق )یکی دیگر از رسوم در این شهر است که در آخرین شب چهارشنبه سال ، جوانان به خصوص پسرها بعد از صرف شام به بیرون از خانه می روند و به خانه همسایه ها و فامیلها دستمال یا شال آویزان میکنند و خودشان پشت در پنهان می شوند تا شناخته نشوند . صاحبخانه دستمال را با کشمش ، بادام ، گردو و شیرینی پر می کنند ( بهش میگند یئددی لون ) و دم در می گذارند و صاحب دستمال می آید و هدیه خود را بر میدارد که در آذرشهر به باجالیق یا بره ساللاماق معروف است. مامان بزرگ هم گردو و بادام ..درست میکنه و آماده میکنه تا هر کسی دستمال انداخت تو دستمالش بذاره شهریار در این خصوص میگوید :

بایرامدی گجه قوشی اوخودی

آداخلی قیز بیگ جوراب توخودی

هر کس شالین بیر باجادان سوخوردی

آی نه گوزل قایدادی شال ساللاماق

بیگ شالینا بایراملیقین باغلاماق

در عصر سه شنبه آخر سال پدر و مادرها برای فرزندان دخترخود و یا فامیلهای نزدیک خود ( چون ما دوریم مامان بزرگ هم کادوی ما رو به خودمون میده هر سال عیدی واسه من وبابایی بود به همراه شیرنی و تنقلات امسال واسه تو هم کادو گرفتند که کادوی ما طلاست واسه تو هم لباس گرفتند) ویا فامیلهای خود ( هر سال بابابزرگ واسه عمه هام و دختر عموهاش عیدی می گیره ماهم واسشون می بریم و اونا تخم مرغهای رنگ شده بهمون میدنداز خونه بابابزرگ ( بابای بابایی ) بگم که مامان بزرگت ( مامان بابایی) یک دیگ بزرگ برنج و مرغ می پزه بعدش هم داخل سینی های مخصوص به همراه گردو میوه و کادو می ذاره و خونه عمه هی بابایی و عمه های خودت میفرسته که معمولا اگه پسرعمه هادی باشه اون می بره  موقعیکه اون نبود عموت وسایلشونو میبره مامان بزرگتم اون روز تخم مرغ رنگ میکنه و هر بچه ای که خونه اش بیاد بهش تخم مرغ رنگی میده )هدیه ای به نام چرشنبلیک می فرستند

  تو چهارشنبه آخر سال کسانی که تازه تشکیل خانواده دادند و به اصطلاح نو   عروس و تازه داماد هستند ، مادر عروس خانوم در همان روز چهار شنبه سوری برای آنها غذا آمده و مفصل  به همراه کادوی گرانبها تدارک میبیند.

صبح روز چهارشنبه هر سال بعضی از خانواده ها به خصوص خانومها به کنار چشمه می روند و از روی آب به این طرف و آن طرف می پرند و بعد ناخنهای خود را می گیرند  و بر آب می ریزند و سپس از آب چشمه به خانه می آورند تا سال آینده شان پر خیر و برکت شود ( البته الان دیگه چشمه ای نیست )

بیشتر خانومهای خانه دار 10 تا 15 روز مانده به عید نوروز میوه جات و شیرینی های مخصوص عید را آماده میکنند.

بیشتر خانواده ها شیرینی را درخانه خودشان می پزند از جمله این شیرینی ها شیرینی شکری ، زنجبیلی ، نخودی و نان پنجره ای و کیک است و معروفترین شیرینی سنتی این شهر باقلوا است ( مامان بزرگ هم هرسال از این باقلواها درست میکنه که همه این باقلواهای مامان و دوست دارند)

معمولا یک یا دو ساعت قبل از تحویل سال همه خانواده ها سفره هفت سین و شیرینیها و میوه ها را که قبلا تدارک دیده اند در اتاق مخصوص برای پذیرایی از مهمانها آماده میکنند بعضی از خانواده ها موقع تحویل سال نو دلمه برگ درست کرده و روی اجاق می گذارند تا موقع تحویل برگ پخته  و آماده خوردن باشد.

بعد از تحویل سال دید و بازدیدها شروع می شود.